อัตลักษณ์ภาคเหนือตอนบน

ภาคเหนือตอนบน 1

ประกอบด้วยจังหวัดเชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง ลำพูน ศักยภาพของพื้นที่ เป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของประเทศ มีพื้นที่ถือครองการเกษตรขนาดเล็ก เหมาะแก่การปรับสู่ระบบเกษตรอินทรีย์สำหรับตลาดเฉพาะ มีความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐาน อาทิ ด้านบริการโทรคมนาคม ด้านโครงข่ายคมนาคมทางบก เป็นศูนย์กลางการบินในอนุภูมิภาค ด้านการศึกษา ทำเลที่ตั้งสามารถเชื่อมโยงไปสู่กลุ่มอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงตอนบน (GMS) ได้โดยสะดวก มีทุนวัฒนธรรมล้านนาที่มีเอกลักษณ์ และเป็นศูนย์กลางเชื่อมโยงของวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำโขงตอนบน ซึ่งเป็นที่รู้จักของต่างประเทศ รวมทั้งความมีน้ำใจโอบอ้อมอารีของประชาชนที่เอื้อต่อการพัฒนาการท่องเที่ยว มีฐานความรู้ของสถาบันการศึกษาและทุนทางศิลปวัฒนธรรม สามารถนำมาใช้เพื่อตอบสนองโอกาสแนวโน้มกระแสการบริโภคที่เน้นการใช้ เทคโนโลยีสารสนเทศ และความนิยมวิถีธรรมชาติและตะวันออก เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับภาคการผลิต เช่น หัตถอุตสาหกรรม และธุรกิจบริการ

ทิศทางการพัฒนากลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน 1

1. ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะป่าไม้และน้ำ เพื่อคืนความอุดมสมบูรณ์ ป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน ป้องกันและแก้ปัญหาอุทกภัยและภัยแล้ง เน้นการสร้างฝายชะลอความชุ่มชื้น ปลูกพืชเพื่ออนุรักษ์ดินและน้ำในเชียงใหม่-ลำพูน รวมทั้งสนับสนุนการสร้างอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่
2. พัฒนาบริการพื้นฐานของเมืองและสิ่งแวดล้อมเมือง เพื่อรองรับการขยายตัวของเมือง เน้นการวางแผนแม่บทการบริหารจัดการเมืองศูนย์กลางความเจริญและพัฒนาระบบขน ส่งมวลชนระบบกำจัดขยะ ระบบบำบัดน้ำเสียในเชียงใหม่-ลำพูน
3. พัฒนาโครงข่ายการคมนาคม ระบบ Logistics และสิ่งอำนวยความสะดวกทางการค้าการลงทุน เน้นเชื่อมโยงโครงข่ายคมนาคมขนส่งของเมือง และโครงข่ายระหว่างจังหวัดภายในกลุ่ม (Cluster Road) สู่ภูมิภาค เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว การค้า และบริการและพื้นที่แหล่งผลิตทางการเกษตร รวมถึงสนับสนุนการขยายเขตประกอบอุตสาหกรรมในพื้นที่ลำพูน และการพัฒนาสถานีขนส่งผู้โดยสารและขนส่งสินค้า
4. สร้างมูลค่าเพิ่มของภาคการผลิตและบริการ โดยใช้ฐานความรู้วิชาการผสมผสานกับคุณค่าของธรรมชาติ สังคม และศิลปวัฒนธรรมที่มีเอกลักษณ์ของล้านนา รวมทั้งภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับฐานเศรษฐกิจเดิม (เกษตร ท่องเที่ยว หัตถอุตสาหกรรม อุตสาหกรรมแปรรูปผลิตผลเกษตร) และสร้างฐานเศรษฐกิจใหม่ (อุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ ธุรกิจบริการสุขภาพ สปา บริการทางการแพทย์ และบริการทางการศึกษา)

บทบาทของ SMEs ในเชิงเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม

กลุ่มจังหวัดในภาคเหนือตอนบน มีเอกลักษณ์ที่เด่นชัดในเรื่องของวัฒนธรรมล้านนา ซึ่งปรากฏทั้งในด้านสถาปัตยกรรม ศิลปกรรม และวิถีชีวิต การประกอบกิจการส่วนใหญ่เป็นไปตามความโดดเด่นของพื้นที่ในทางเกษตร ได้แก่ การเพาะปลูกพืชผักผลไม้และดอกไม้เมืองหนาว ซึ่งในปัจจุบันนอกจากจะเป็นการขายผลผลิตทั้งในและต่างประเทศแล้ว ยังมีหลายแห่งที่เชื่อมโยงเข้ากับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์อีกด้วย
การผลิตภาคอุตสาหกรรมที่โดดเด่น ได้แก่ การผลิตแปรรูปเกษตร การผลิตอาหาร การผลิตเฟอร์นิเจอร์หรือเครื่องประดับตกแต่งจากไม้ การผลิตเซรามิก และยังมีพื้นที่นิคมอุตสาหกรรมในหลายจังหวัดที่รองรับการผลิตขนาดใหญ่ด้วย
ภาคบริการที่สำคัญ ได้แก่ ธุรกิจบริการที่เกี่ยวเนื่องกับการท่องเที่ยว โดยมีจังหวัดหลักคือ เชียงใหม่ เชียงราย เป็นศูนย์กลางสำคัญ และเชื่อมโยงสู่จังหวัดใกล้เคียงและต่อเนื่องไปในกลุ่มประเทศอนุภูมิภาคลุ่ม น้ำโขงด้วย ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจบริการในเรื่องโรงแรมที่พักประเภทต่าง ๆ ร้านอาหาร สปา รถเช่า บริการท่องเที่ยว ฯลฯ ซึ่งล้วนแต่นำเอกลักษณ์ของคนเหนือหรือ ความเป็นล้านนา รวมเข้าไว้ในผลิตภัณฑ์และบริการของตนด้วยในทางใดทางหนึ่งเสมอ
จากการที่เชียงใหม่และเชียงรายเป็นศูนย์กลางทางด้านเศรษฐกิจ และจังหวัดในภาคเหนือตอนบนสามารถเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้านได้หลายช่อง ทาง จึงมีธุรกิจบริการที่รองรับการค้าระหว่างประเทศเพิ่มขึ้นมากด้วยเช่นกัน รวมทั้งธุรกิจที่ให้บริการข้ามแดน บริการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศที่รองรับทั้งการค้า การผลิต และการบริการประเภทต่าง ๆ
ธุรกิจหรือผลิตภัณฑ์ที่มีความโดดเด่นมากอีกกลุ่มหนึ่งในภาคเหนือตอนบน คือ การผลิตผลิตภัณฑ์หัตถกรรมหรือหัตถอุตสาหกรรมต่าง ๆ ทั้งผ้าทอ การแกะสลักไม้ การจักสาน ผลิตภัณฑ์กระดาษสา เครื่องเงิน ซึ่งมีทั้งที่ดำเนินการในลักษณะธุรกิจของตัวเอง และดำเนินการกันในกลุ่มชาวบ้าน หรือกลุ่มการผลิตต่าง ๆ  โดยมีอยู่ทั่วไปในทุกจังหวัด มีการใช้ทุนทางวัฒนธรรมของท้องถิ่นที่สืบทอดต่อกันมา หรือภูมิปัญญาของชุมชนเข้ามาผสมผสานกับการออกแบบเพื่อผลิตผลิตภัณฑ์ที่ดึง ดูดความสนใจของนักท่องเที่ยว และรองรับความต้องการของผู้บริโภคกลุ่มต่าง ๆ
ผลิตภัณฑ์หัตถกรรมทั้งหลายนั้น มีทั้งที่เป็นสินค้าของฝาก ของที่ระลึกสำหรับนักท่องเที่ยว  ของที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ของตกแต่งบ้าน เฟอร์นิเจอร์ เสื้อผ้า เครื่องประดับต่าง ๆ ฯลฯ
กลุ่มที่ผลิตหัตถอุตสาหกรรมนั้นมีอัตลักษณ์ที่ค่อนข้างโดดเด่น และมีความสัมพันธ์กับอัตลักษณ์ของพื้นที่อย่างชัดเจน นอกจากทุนทางวัฒนธรรมที่ปรากฎในสินค้าต่าง ๆ แล้ว ยังใช้ทุนทางสังคมและศักยภาพของชุมชนท้องถิ่นเป็นกลไกสำคัญในการบริหาร จัดการให้เกิดประสิทธิภาพ และนำเสนอเรื่องราววิถีชีวิต เอกลักษณ์และความเป็นท้องถิ่นผ่านชิ้นงานหัตถกรรมต่าง ๆ ด้วย

ธุรกิจ SMEs ที่โดดเด่นในพื้นที่

• ธุรกิจค้าปลีกค้าส่ง (เชียงใหม่)
• ธุรกิจเกษตรและแปรรูปการเกษตร ธุรกิจอาหาร (เชียงใหม่ ลำพูน)
• ธุรกิจหัตถกรรม หัตถอุตสาหกรรม : งานผ้าทอ งานไม้ แกะสลัก กระดาษสา และอื่นๆ (เชียงใหม่ ลำปาง)
• อุตสาหกรรมการผลิต เซรามิกส์ เฟอร์นิเจอร์ไม้ และอื่นๆ (เชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน)
• ธุรกิจท่องเที่ยวและบริการที่เกี่ยวเนื่อง (เชียงใหม่ ลำปาง แม่ฮ่องสอน)
• ธุรกิจการศึกษา (เชียงใหม่) เช่น โรงเรียนเอกชน โรงเรียนนานาชาติ โรงเรียนกวดวิชาต่างๆ เป็นต้น
• ธุรกิจบริการในแบบ Life Style (เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน) เช่น ร้านชากาแฟสมัยใหม่ โรงแรมขนาดเล็กในแบบโรงแรมบูติกหรือเกสต์เฮ้าส์ ธุรกิจด้านไอที ธุรกิจสถานบันเทิงหรือพักผ่อน ที่ตอบสนองกระแสบริโภคที่เน้นการใช้เทคโนโลยี และความนิยมวิถีธรรมชาติและวิถีตะวันออก เป็นต้น